Terapia schematu to nurt psychoterapeutyczny, który łączy techniki poznawczo-behawioralne i emocjonalne, umożliwiając identyfikację i modyfikację wczesnych nieadaptacyjnych schematów. Wiele czerpie także z podejścia Gestalt, teorii przywiązania i uczenia się, psychologii rozwojowej, czy modeli przetwarzania emocjonalnego. Głównie jednak koncentruje się na wpływie schematów z dzieciństwa lub okresu dorastania na nasze obecne funkcjonowanie i relacje. Schematy to wzorce przekonań, emocji, zachowań i myśli, które mogą być adaptacyjne (takie, które nam służą) lub dysfunkcyjne (takie, które negatywnie wpływają na nas lub bliskich). 

 

Jeffrey Young (twórca terapii schematu) uważał, że schematy wynikają z trudnych doświadczeń z dzieciństwa, a tym samym z niezrealizowanych wówczas potrzeb

 

Schematy utrudniające codzienne życie często są nieświadomie powtarzane, ponieważ taki sposób myślenia i działania jest nam dobrze znany, na przykład z domu rodzinnego. Przyczyną powstawania wspomnianych schematów jest niewystarczające zaspokojenie w dzieciństwie najważniejszych potrzeb, takich jak: bezpieczne przywiązanie, wolność w wyrażaniu siebie, autonomia, kompetencja, spontaniczność, przyzwolenie i swoboda w doświadczaniu radości, stawianie granic, czy samokontrola. Jeśli czujesz, że któreś z tych potrzeb są dla Ciebie trudne do osiągnięcia lub może niełatwo Ci wejść w zdrowe bliskie relacje, to warto rozważyć terapię schematu.

 

Teoria schematów Younga przedstawia 18 schematów (między innymi: samopoświęcenia, zależności i niekompetencji, izolacji społecznej, nadmiernych wymagań wobec siebie, zahamowania emocjonalnego)

 

Terapeuta pomaga rozpoznać dominujące schematy, nazywa je i wspólnie z pacjentem przygląda się, z czego mogły wynikać i jak wpływają one na obecne funkcjonowanie. Celem terapii jest modyfikacja myśli i zachowań tak, by budować tryb Zdrowego Dorosłego, który będzie potrafił lepiej radzić sobie z dotychczasowymi trudnościami. Terapia ta pozwala też nadać nowe znaczenie przykrym sytuacjom z przeszłości, co pozwoli na zadbanie o swoje potrzeby, radzenie sobie z emocjami, a w rezultacie zbudowanie satysfakcjonujących relacji z innymi.

 

Możesz nauczyć się zaspokajać swoje potrzeby emocjonalne tak, by czuć się w tym komfortowo

Jeśli reagujesz nadmiarowo, nerwowo, a może wolisz unikać konfliktów lub brakuje Ci odwagi w realizacji własnych potrzeb, ale chciałbyś/abyś to zmienić, to terapia schematu jest dobrym kierunkiem. Warto z niej skorzystać także wtedy, gdy nadmiernie poświęcasz się dla innych, masz trudności z opanowaniem emocji, czy wahania nastrojów. Ten nurt terapeutyczny jest pomocny w leczeniu: zaburzeń odżywiania, przewlekłej depresji, doznanych traum, problemów w relacjach, zaburzeń osobowości czy samooceny. A to tylko niektóre przykłady, gdzie terapia oparta na schematach jest skuteczna. Skuteczność ta została potwierdzona naukowo, a jej zastosowanie przynosi długotrwałą poprawę w funkcjonowaniu pacjentów.